O gminie   Historia i zabytki

Historia i zabytki

Teren Gminy Wądroże Wielkie posiada bardzo bogatą historię. Ośrodek kultury łużyckiej - jako jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku odkryto w Mierczycach. Na terenie obecnej wsi znajdowała się w okresie halsztackim Osada Obronna. W średniowieczu na jej miejsce powstało grodziszcze. Relikty tych osad są dzisiaj niedostępne.

Grodzisko w Mierczycach
[pdf 118KB]
Z pradziejów ziemi legnickiej - Grodzisko w Mierczycach
[pdf 233KB]
Galeria zdjęć

Rejon Wądroża Wielkiego znany jest jako miejsce intensywnej eksploatacji złota w średniowieczu, zwłaszcza w XIV w. Źródła historyczne podają, że w 1343r. pracowało tu 15 tys. górników, a roczne wydobycie dochodziło do 150 kg. Eksploatacje przerwano po około 30 latach (w 1370r.) w wyniku zalewania szybów przez wody gruntowe.

Wśród zachowanych do dziś zabytków dominują głównie obiekty kultury sakralnej. Do najstarszych należy Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej (pierwotnie pw. Św. Piotra i Pawła - datowany już w 1283 r.) w Wądrożu Wielkim. Romański portal w południowej ścianie nawy stał się wzorem dla herbu Gminy Wądroże Wielkie. Srebrne wnętrze portalu w polu tarczy herbu dla godła. Wizerunek orła świadczy o tym, że tereny Gminy Wądroże Wielkie należały do Księstwa średzko - jaworskiego. Barwa pola pod godło (srebro), barwa orła (czerwono - czarne z dzieleniem w „słup” pionowo) dotyczy czasów Bolka II świdnicko - jaworskiego, zwanego „Małym”. Złoty kłos na czerwonym kobiercu na stopniach portalu to podkreślenie rolniczej tradycji i dzisiejszej specjalności gminy. Jako trzymacza do herbu wykorzystano jednorożca (z herbu Nimptsch) znajdującego się na pięknie wykonanej płycie epitafijnej w kościele w Kosiskach.

Godne obejrzenia są także takie zabytki jak:

  • Cmentarz przykościelny w Wądrożu Wielkim, "Kamień św. Jadwigi" - zabytek przyrody o walorze regionalnym,
  • Cmentarz parafialny w Biernatkach,
  • Kościół filialny p.w. Dobrego Pasterza, cmentarz przykościelny oraz pałac w Budziszowie Wielkim (pod koniec XII w. Wieś należała do zakonu Kanoników Regularnych we Wrocławiu, co potwierdzają liczne dokumenty kościelne z lat 1193 - 1250 r.),
  • Kościół filialny p.w. Podwyższenia Krzyża Św. w Kępach wzniesiony w średniowieczu,
  • Kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z początku XIV w. oraz pałac wzniesiony w XVII w. w Mierczycach,
  • Kościół p.w. Św. Marcina z XV w. w Postolicach,
  • Renesansowy dwór w Pawłowicach Wielkich z 1584 r.,
  • Kościół p.w. Serca Pana Jezusa w Granowicach pochodzący z XVI w. oraz cmentarz przykościelny założony w XIV w.,
  • Pałac w Wądrożu Małym z I poł. XVII w.,
  • Kościół p.w. Św. Piotra i Pawła w Kosiskach z XVIII w., cmentarz parafialny założony w XVI w., zachowany mur cmentarny, brama i epitafium z 1551 r.,
  • Zespoły zieleni zabytkowej - parki podworskie - w Wądrożu Wielkim, Mierczycach i Budziszowie Małym.
Z dziejów gminy Wądroże Wielkie
[pdf 1,80MB]